IKT en Pieter Omtzigt: strategische AI-verkenning voor Twente

AI verandert onze economie, ons werk en onze samenleving ingrijpend. En in een tempo dat we niet eerder gezien hebben. Dat brengt kansen met zich mee, maar ook grote uitdagingen en risico’s. Voor ondernemingen, onderwijs en overheid is een cruciale uitdaging die raakt aan productiviteit, innovatiekracht en ethiek. Daarom heeft IKT Pieter Omtzigt in oktober gevraagd samen een strategische AI-verkenning uit te voeren. 

In Europa, en ook in Nederland, groeit de afhankelijkheid van een beperkt aantal dominante technologiepartijen. Tegelijk blijft de toepassing van AI in veel organisaties achter bij het tempo van technologische ontwikkeling elders in de wereld. Dat vergroot risico’s rond autonomie, veiligheid en privacy en zet de concurrentiekracht van bedrijven onder druk. 

IKT is zich hiervan bewust en daarom hebben we de afgelopen jaren enkele events, ronde tafels en een AI academie georganiseerd. 

We zien namelijk dat Twente beschikt over een sterk ecosysteem van ondernemingen, kennisinstellingen en hightechindustrie en dus veel potentie heeft om voorop te lopen met toegepaste AI in Nederland. Tegelijkertijd staat de regio voor duidelijke economische opgaven. De arbeidsproductiviteit is nog steeds lager dan gemiddeld in Nederland, een aantal fabrieken sluit, verplaatst productie naar het buitenland of wordt verkocht aan externe partijen. Sinds 10 jaar is er sprake van natuurlijke bevolkingsafname.
In deze omstandigheden biedt AI kansen voor onze regio.

Vooral in het MKB is die stap niet vanzelfsprekend. AI-vaardigheden zijn schaars, tijd en capaciteit beperkt en het overzicht ontbreekt vaak. In Twente is veel kennis en initiatief aanwezig, maar versnipperd en onvoldoende verbonden om echt op te schalen. Wat ontbreekt, is samenhang: regie en een gezamenlijke aanpak. De verkenning brengt in kaart wat er al gebeurt, waar kansen en knelpunten liggen en wat nodig is om AI-adoptie te versnellen. En waar voorzichtigheid geboden is met deze nieuwe technologie.

IKT werkt hierin samen met Pieter Omtzigt als onafhankelijk adviseur. Vanuit zijn achtergrond als econometrist en zijn ervaring als ondervoorzitter van AI-commissie binnen de Raad van Europa brengt hij expertise in op het snijvlak van AI, economie en publieke waarden. Hij voert verdiepend onderzoek uit naar de kansen, risico’s en randvoorwaarden van AI voor Twente en vertaalt dit naar een adviesrapport met concrete, gedragen vervolgstappen. 

Sinds oktober hebben we gezamenlijk een groot aantal gesprekken gevoerd met bedrijven, met wetenschappers, kennisinstellingen en met onderdelen van de overheid, zoals gemeentes. Daarmee hebben we al een scherper inzicht in wat er gebeurt in de regio en zien we mogelijkheden. Dit vormt een heldere input voor het adviesrapport. 

Het project wordt mede mogelijk gemaakt door Ondernemend Twente en Twente Board. Het sluit aan op de strategische agenda van Twente.